← بازگشت به منابعِ معلم‌ها

شما عنوانش رو بگو

۱۴۰۵/۰۷/۱۵

توضیح: معمولاً در یک چت با چت‌بات، بیشتر از یک پیام می‌دهیم. در چنین مواقعی، روی پیام‌هایی که قبل‌تر داخل آن چت فرستاده‌ایم، حساب می‌کنیم و انتظار داریم در جواب‌های بعدی در نظر گرفته شوند. من چندین‌بار تکرار کردم فعالیت‌ها مشارکتی باشند، ولی خروجی‌اش تغییر محسوسی نمی‌کند! این انتظار و شهود هرچند به‌جاست ولی نحوهٔ اثرگذاری پیام‌های پیشین در چت روی جواب‌های بعدی هوشواره، قاعده‌هایی کلی دارد که در اینجا یکی از آن‌ها را با هم مرور می‌کنیم. در پایان این نوشته، یک ایدهٔ کلی برای جهت‌دهی به پیام‌های پیشین خواهیم داشت تا در انتها به جواب مطلوب نزدیک‌تر شویم.

مخاطب اصلی: معلم‌های دبستان



سلسله پیام‌هایی که در یک چت می‌فرستیم می‌تواند به شکل‌های مختلفی روی جواب‌های بعدی اثر بگذارد. این اثرگذاری‌ها قاعده‌هایی کلی و شناخته‌شده‌ای دارند که با شناخت و درک آن‌ها، می‌توانیم هدفمندتر «پیام پیشین» تولید کنیم تا درنهایت خروجی هوشواره، مطلوب‌تر باشد.

اول از همه یک مثال ببینیم. به این چت با دقت نگاه کنید. در ابتدا دربارهٔ دریا و ساحل نوشتیم، بعد هوشواره طرح درسی تولید کرد که ربطی به ساحل و دریا نداشت (انتظار داشتم ربط داشته باشد ولی نداشت و به‌خاطر همین ادامه دادم). دوباره همان پیام دریا و ساحل را عیناً فرستادیم و دوباره همان پیام درخواست طرح درس را فرستادیم. اما این‌بار ردی از دریا و ساحل در طرح درس مشاهده می‌شود. این مثال چه چیزی را نشان می‌دهد؟ اینکه «پیام پیشینِ» دریا و ساحل، روی خروجی اثر گذاشته است. ممکن است این سؤال پرسیده شود که چرا یک‌باره در یک پیام ننوشته‌ایم یک طرح درس کسر پایه پنجم دبستان که مثال مربوط به دریا و ساحل دارد برام آماده کن؟ جواب این است که در این مثال اثر پیام پیشین را خواستیم نشان دهیم و نه صرفاً رسیدن به آن خروجی. بله، هم در یک پیام و هم در پیام‌های بیشتر می‌توان به مشابه این طرح درس رسید، ولی نکته این است که در این مثال، خواستیم اثر پیام دریا و ساحل را روی خواستهٔ اصلی‌مان، یعنی طرح درس، نشان دهیم.

حالا سراغ یک مثال کاربردی‌تر برویم. این چت‌ها را به‌ترتیب بررسی کنید: چت اول - چت دوم - چت سوم

در چت اول هیچ پیام پیشینی وجود ندارد و در یک پیام درخواست مطرح شده:

۱.  یه طرح درس کسر پایه پنجم دبستان با فعالیت‌های مشارکتی برام آماده کن.

در چت دوم، دو پیام پیشین و سپس پیامِ درخواست داده شده:

۱.  فعالیت‌های مشارکتی در کلاس، چه ویژگی‌هایی دارند؟

۲.  معلم برای اجرای فعالیت‌های مشارکتی در کلاس، چه چالش‌هایی دارد؟

۳.  یه طرح درس کسر پایه پنجم دبستان با فعالیت‌های مشارکتی برام آماده کن.

در چت سوم، سه پیام پیشین و سپس پیامِ درخواست داده شده:

۱.  فعالیت‌های مشارکتی در کلاس، چه ویژگی‌هایی دارند؟

۲.  معلم برای اجرای فعالیت‌های مشارکتی در کلاس، چه چالش‌هایی دارد؟

۳.  چند مثال از فعالیت کسرها برای بچه‌های پنجم دبستان بزن که به شکل مصنوعی و زوری، مشارکتی شده‌اند. بعدش چند مثال از فعالیت همین موضوع و برای همین مخاطب بزن که خودِ فعالیت ویژگی مشارکتی داشته باشد و اگر یک نفر بخواهد آن را کامل انجام دهد، هیچ راهی نداشته باشد.

۴.  یه طرح درس کسر پایه پنجم دبستان با فعالیت‌های مشارکتی برام آماده کن.

می‌توانیم با بررسی این سه چت و مقایسهٔ طرح درس تولیدشده توسط هوشواره، اثر پیام‌های پیشین را مشاهده کنیم. اینکه چه پیام پیشینی بهتر است، ترتیب آن‌ها چگونه باشد بهتر است، پیام‌های پیشین چه تعداد باشد بهتر است و مواردی از این قبیل به موضوع چت، کیفیتی که در خروجی می‌خواهیم، خلاقیت ما و متغیرهای دیگر وابسته است. ممکن است چت دوم برای یک معلم کافی باشد در حالیکه چت سوم برای معلم دیگری کافی نباشد و پرسش‌های هدایت‌کننده هم نیاز داشته باشد. البته، هرچند تعداد پیام‌های پیشین اهمیت دارد ولی کیفیت هر پیام پیشین است که اثر و عیار آن در خروجی نهایی را مشخص می‌کند. 

هر چند این شیوهٔ تعامل با چت‌بات هدفمندتر و فکرشده‌تر است ولی با پیام‌های پیشینِ نامناسب ممکن است کیفیت خروجی از کیفیتِ خروجیِ زمانی که به یک‌باره درخواست مطرح می‌شود، پایین‌تر بیاید. چیزی که اهمیت دارد این است که توجه کنیم قبل از پیام درخواست ما، چه پیام‌هایی فرستاده شده و این یعنی با این روش در ابتدای چت مکث کوتاهی می‌کنیم و به این دقت می‌کنیم که قبل از پیام درخواست، چه چیزی بهتر است در چت باشد؟ این مسیر رسیدن دقیقاً برعکس مدل معمول و رایج است که ابتدا درخواست را مطرح می‌کنیم و در پیام‌های بعدی تلاش می‌کنیم کیفیت خروجی را بهتر و بهتر کنیم.

شما می‌توانید با هم‌فکری همکارتان چنین چت‌هایی با پیام‌های پیشین هدفمند ایجاد کنید و به مرور هم موارد ارزشمند را پیدا کنید و هم کارکرد این قاعده را بهتر درک کنید.‍